Nie ma na świecie człowieka, który nie kojarzyłby okładki z trójkątem i pryzmatem optycznym. Przez lata grafika trafiła na kubki, koszulki, torebki i tysiące innych gadżetów, by przypominać o jednym z najlepszych albumów wszechczasów – wydanym w 1973 roku "The Dark Side of The Moon" Pink Floyd. Już pierwsi słuchacze docenili zamysł koncepcyjny zespołu, a płyta zebrała pozytywne opinie recenzentów. Nikt jednak nie wróżył jej tak wielkiego sukcesu.
O czym jest płyta "The Dark Side of the Moon"?
"Dark Side" spędził 950 tygodni (czyli 18 lat!) w rankingu Billboard 200, który notuje najlepiej sprzedające się albumy w Stanach Zjednoczonych – żaden inny tytuł nigdy nie spędził tyle czasu na listach przebojów, a nawet nie zbliżył się do takiego wyniku. Płycie nie zagroził rozkwit punku, disco, wczesnego hip-hopu i popowego MTV. Do dziś, pomimo tego, że "Time" czy "Money" regularnie puszczane są w radiu, a wszystkie utwory z płyty dostępne są na Spotify czy YouTubie, "The Dark Side of the Moon" jest jedną z najchętniej kupowanych płyt.
Czytaj także: Historia zespołu Pink Floyd - od pierwszych dźwięków do legendy
Podobnie jak inne wielkie bestsellery z lat 70. i 80. – "Thriller" Michaela Jacksona czy "Hotel California" Eagles – tematami "Dark Side" są rozczarowania, strach i niepokój. To album skrajnie pesymistyczny, mroczny i rewidujący, wyrażający niezgodę na to, co się dzieje. Utwory skupione są wokół ponadczasowych problemów świata: chciwości, przemijania, szaleństwa, chorób psychicznych (nawiązując do Syda Barretta), wojny, pieniędzy, zachłanności, konsumpcjonizmu.
Napisane przez Rogera Watersa teksty przejmująco odnoszą się do kruchości ludzkiej egzystencji, banalności życia, samotności i zagubienia w świecie. Całość podsumowują słowa, które słyszymy w ostatnich sekundach wraz z dźwiękiem bijącego serca: "There is no dark side of the moon, really. As a matter of fact it’s all dark" ("Nie ma ciemnej strony księżyca, w rzeczywistości jest cały ciemny").
Vinyl Tamka: poznaj naszą kolekcję płyt winylowych Pink Floyd!
"The Dark Side of the Moon" – płyta, która jest lustrem swojej epoki
"Dark Side" jest w dużej mierze produktem, a wręcz lustrem, swojej epoki. Wczesne lata 70. były okresem rozkwitu rocka progresywnego, szczególnie w Wielkiej Brytanii, gdzie zespoły takie jak Genesis czy King Crimson eksperymentowały z wyszukanymi koncepcjami. Jednak to także czas, kiedy utopijne obietnice ery hipisów blakły przy rozkwitających wielkich biznesach i rozrastających się korporacjach.
Album Pink Floyd jest kwintesencją odchodzących naiwnych nadziei na sprawiedliwy i dobry świat. W "Breathe (In The Air)" Waters przedstawia życie jako "wyścig do wczesnego grobu"; w "Time" zauważa, że każdy wschód słońca przybliża nas "o jeden dzień do śmierci". Już charakterystyczne otwarcie – z dźwiękiem bicia serca, przechodzącego w kakofonie dźwięków, tykanie zegara, otwieranie kas fiskalnych, obłąkanego śmiechu, krzyku czy przesypujących się monet, co jest bodaj najdłuższym loopem zrealizowanym w tradycyjnej technice – zapowiada album poważny, a wręcz uroczysty.
Cały zakres dźwiękowy sprawia, że płyta intryguje, wciąga coraz głębiej i wręcz zaprasza do dialogu. Album rozwija się dramatycznie i nieubłaganie w kierunku piosenek, które zamykają stronę. "The Great Gig in the Sky", który kończy stronę pierwszą, to sekwencja natarczywych akordów klawiszowych Wrighta, zwieńczona wyparciem lęku przed śmiercią. Zdeterminowany, zbolały głos nie godzi się na zapomnienie.
Zakończenie albumu – "Brain Damage" przechodzące w "Eclipse" – brzmi ponuro, a autor czuje, że zapada na chorobę psychiczną. "Wariat jest w mojej głowie", śpiewa, na co odpowiada maniakalny śmiech. W refrenie powtarza: "Jeśli twoja głowa eksploduje też mrocznymi przeczuciami / do zobaczenia po ciemnej stronie księżyca".
Vinyl Tamka: kupujemy i sprzedajemy winyle!
Legendarna okładka "Dark Side"
"Dark Side of the Moon" jest ósmym albumem zespołu, ale pierwszym docenionym na taką skalę. Płyta utrzymywała się na listach przebojów przez 741 tygodni (w latach 1973-1988). Album jest jednym z najczęściej kupowanych i najbardziej docenianym przez krytyków krążkiem w historii muzyki.
Wprowadził również do świata popkultury nową ikonę – legendarną grafikę autorstwa grupy Hipgnosis. Było to o tyle innowacyjne, że do tej pory na okładki trafiały głównie zdjęcia. Trójkąt odzwierciedla ambicje, szaleństwo, oświecenie, wielkie idee – nawiązując do ikony Boga i kształtu piramidy, a jego przekształcenie w pryzmat rozbijający wiązkę światła na tęczę, symbolizuje czystość dźwięku i kompozycji.
Okładka to najprostsze wizualne odzwierciedlenie tematów zawartych w ponurych i refleksyjnych tekstach "The Dark Side of the Moon".
Strona A:
1. Speak To Me 1:30
2. Breathe (In The Air) 2:43
3. On The Run 3:30
4. Time 6:53
5. The Great Gig In The Sky 4:15
Strona B:
1. Money 6:30
2. Us And Them 7:51
3. Any Colour You Like 3:24
4. Brain Damage 3:50
5. Eclipse 1:45
Najczęściej zadawane pytania o "The Dark Side of the Moon"
Kiedy została wydana płyta "The Dark Side of the Moon"?
Płyta została wydana 1 marca 1973 roku w USA przez Capitol Records i 16 marca 1973 roku w Wielkiej Brytanii przez Harvest Records.
Ile kopii "The Dark Side of the Moon" sprzedano?
Album sprzedał się w ponad 50 milionów egzemplarzy na całym świecie. W samych Stanach Zjednoczonych uzyskał 15-krotną platynę, co oznacza sprzedaż 15 milionów kopii. Jest to druga najlepiej sprzedająca się płyta w historii, zaraz po "Thrillerze" Michaela Jacksona.
Ile czasu płyta spędziła na liście Billboard?
"Dark Side" spędził 950 tygodni (czyli 18 lat!) w rankingu Billboard 200 – żaden inny tytuł nigdy nie spędził tyle czasu na listach przebojów.
Gdzie została nagrana płyta?
Płyta została nagrana w EMI Studios (obecnie Abbey Road Studios) w Londynie w około 60 dni między 31 maja 1972 a 9 lutego 1973 roku. Inżynierem dźwięku był Alan Parsons.
Jakie są najsłynniejsze utwory z płyty "Dark Side of the Moon"?
Najsłynniejszymi utworami są "Money" i "Time", które pozostają ulubieńcami słuchaczy radiowych, a także "Breathe (In The Air)", "The Great Gig in the Sky", "Us and Them" oraz "Brain Damage"/"Eclipse".
Ile kosztuje winylowe wydanie "The Dark Side of the Moon"?
Ceny płyty "Dark Side" na winylu zaczynają się od około 120 zł za standardowe wydania (współczesne reedycje). Wydania kolekcjonerskie i jubileuszowe, jak 50th Anniversary Edition, kosztują znacznie więcej (około 230-300 zł).
Czy są różne wydania płyty na winylu?
Tak, istnieje kilkaset różnych wydań płyty "The Dark Side of the Moon" Pink Floyd i dlatego ceny tej płyty różnią się nieraz diametralnie. Według Discogs zidentyfikowano ponad tysiąc unikalnych wersji. Są wydania standardowe, limitowane, kolorowe winyly, edycje rocznicowe (jak 50th Anniversary) oraz specjalne wydania z dodatkami.
Dlaczego oryginalne wydania "Dark Side" z 1973 roku są tak drogie?
Pierwsze wydania brytyjskie z 1973 roku (Harvest SHVL 804) są bardzo poszukiwane przez kolekcjonerów ze względu na wyjątkową jakość dźwięku i historyczne znaczenie. Ceny wahają się od 500 do ponad 3000 dolarów w zależności od stanu. Oryginalne pierwsze tłoczenia mają charakterystyczne cechy: solid blue pryzmat na etykietach zamiast cieniowanego trójkąta, oryginalne dodatki (plakaty, naklejki) oraz unikalny mastering bezpośrednio z taśm-matek.
Ile kosztuje najdroższe wydanie "Dark Side of the Moon"?
Najdroższe egzemplarze to sealed (nierozpakowane) pierwsze brytyjskie wydania z 1973 roku, które mogą kosztować nawet 3000+ dolarów. Bardzo poszukiwane są również japońskie pierwsze wydania i japońskie CD z 1983 roku (tzw. "Black Triangle"), uważane przez audiofilów za "święty graal" nagrań DSOTM, które kosztują około 500-1000 dolarów.
Czym różnią się stare wydania winyli od współczesnych reedycji?
Główne różnice to:
- Mastering: Oryginalne wydania z lat 70. były masterowane bezpośrednio z taśm-matek (inna jakość dźwięku i winylu)
- Jakość dźwięku: Stare tłoczenia mają bardziej "organiczny" i ciepły dźwięk, podczas gdy reedycje mogą być głośniejsze, ale mniej dynamiczne
- Dodatki: Oryginalne wydania zawierały 2 plakaty i 2 naklejki, które dziś są rzadkością
- Detale techniczne: Różne etykiety, kolory pryzmatów, jakość preszowania i materiały użyte do produkcji
Czytaj więcej: Dlaczego stare winyle są drogie?
Jak rozpoznać oryginalne pierwsze wydanie z 1973 roku?
Cechy charakterystyczne pierwszego wydania brytyjskiego:
- Etykieta Harvest z solid blue pryzmatem (nie cieniowanym)
- Numer katalogowy SHVL 804
- Specjalna wewnętrzna koperta z dwoma numerami patentów
- Oryginalne dodatki: 2 plakaty i 2 kolorowe naklejki
- Matrycowe numery A2/B2 lub A3/B3 w rowkach runout
- Data wydania: 24 marca 1973
Co oznacza tajemnicza fraza na końcu albumu?
Płytę zamykają słowa: "There is no dark side of the moon, really. As a matter of fact it's all dark" ("Nie ma ciemnej strony księżyca, w rzeczywistości jest cały ciemny"). Spontanicznie wypowiedział je Gerry O'Driscoll, irlandzki portier z Abbey Road Studios.
Dlaczego płyta jest uważana za tak wpływową?
Album wprowadził do świata popkultury nową ikonę oraz był jednym z pierwszych tak udanych albumów koncepcyjnych. Płyta jest lustrem swojej epoki - wczesnych lat 70. Okazała się nie tylko doskonałym zapisem historii muzyki, ale oddawała też społeczne nastroje.
Czy warto kupić płytę "Dark Side" na winylu?
Do dziś, pomimo tego, że utwory z płyty są dostępne na Spotify czy YouTubie, "The Dark Side of the Moon" jest jedną z najchętniej kupowanych płyt. Dla miłośników winylu i dobrego brzmienia to pozycja obowiązkowa w kolekcji.
Czy płyta ma jakieś ukryte elementy?
Jedną z zagadek albumu jest pojawienie się w ostatnich sekundach płyty niezidentyfikowanych dźwięków o niewielkim natężeniu. Według przypuszczeń może to być orkiestrowa wersja "Ticket to Ride" The Beatles.
Alicja Cembrowska

Cat
Super
Piter
Kawał dobrej muzyki.